İçeriğe atla 
Bazen telefonu elimize sadece birkaç dakikalığına alıyoruz. Bir haber görüyoruz, ardından onunla ilgili başka bir paylaşım, sonra bir video, birkaç yorum ve yeni bir gelişme derken kendimizi peş peşe kötü haberlerin içinde buluyoruz. Bir noktada artık iyi hissetmediğimizi fark ediyoruz ama yine de telefonu bırakmak yerine “Biraz daha bakayım” diyerek kaydırmaya devam ediyoruz.
Deprem haberleri, savaş görüntüleri, ekonomik belirsizlikler, şiddet olayları, hastalıklar ya da dünyanın başka bir yerinde yaşanan yeni bir felaket… Bir haberi okurken zihnimiz çoğu zaman yalnızca o haberde kalmıyor. “Sonra ne oldu?”, “Yeni bir gelişme var mı?”, “Daha kötüsü olabilir mi?” gibi sorularla bir sonraki içeriğe geçiyoruz ve fark etmeden uzun süredir aynı tehdit etrafında dönüyor olabiliyoruz.
Doomscrolling Nedir?
Son yıllarda psikoloji ve dijital medya araştırmalarında giderek daha sık karşılaştığımız doomscrolling kavramı tam da bu deneyimi anlatıyor. Doomscrolling, olumsuz ve tehdit edici içerikleri tekrar tekrar takip etme ve bu içeriklerden uzaklaşmakta zorlanma eğilimini ifade ediyor.
Araştırmalar bu davranışın yalnızca sosyal medyada fazla zaman geçirmekten ibaret olmadığını, özellikle olumsuz ve güncel bilgiye yönelmiş daha özgül bir takip biçimi olduğunu gösteriyor (Sharma ve arkadaşları, 2022).
Kötü Hissetmemize Rağmen Neden Bırakamıyoruz?
Burada ilginç bir çelişki var. Okuduğumuz içerikler bizi daha kaygılı, daha yorgun ya da daha çaresiz hissettirebiliyor ama yine de yeni bir gelişme olup olmadığını kontrol etme isteğimiz devam ediyor. Peki kötü hissettiren bir şeyi neden bırakmakta bu kadar zorlanıyoruz?
Belki de bir sonraki haberde aradığımız şey sadece bilgi değildir. Tehdit içeren bir durumda ne olduğunu bilmek, riskleri anlamak ve gerektiğinde önlem almak insana bir miktar kontrol hissi verebilir. Bu yüzden bilgi aramak çoğu zaman oldukça anlaşılır ve işlevsel bir davranıştır.
Bilgi Arayışı Ne Zaman Zararlı Hale Gelir?
Ancak bazen bilgi arayışı bir noktadan sonra işlevini değiştirebilir. Örneğin bir deprem olduğunda resmî açıklamaları takip etmek ve bulunduğumuz bölgeyle ilgili bilgi edinmek önemlidir. Fakat gerekli bilgiyi aldıktan sonra saatler boyunca aynı görüntüleri, farklı yorumları ve olası senaryoları takip etmeye devam etmek bizi daha hazırlıklı hale getirmek yerine daha uzun süre tehdit hissinin içinde tutabilir.
Bazen zihnimizin bize söylediği şey oldukça basittir: “Biraz daha bilirsem daha hazırlıklı olurum.” Fakat özellikle belirsiz dönemlerde bilgi akışının bir sonu yoktur ve her cevabın beraberinde yeni bir soru ya da kaygı getirmesi kaçınılmazdır. Bu noktada durmayı bilmek, ruh sağlığımızı korumanın en önemli adımıdır.
Rola Psikoloji ile Kaygı Döngüsünü Kırın
Eğer siz de sosyal medyada veya haber sitelerinde saatlerce kayboluyor, artan kaygılarınızı yönetmekte zorlanıyor ve doomscrolling döngüsünden çıkamıyorsanız, profesyonel bir destek almak size iyi gelebilir. Rola Psikoloji olarak, alanında uzman ankara psikolog ekibimizle zihinsel yorgunluğunuzu hafifletmek ve güvenli sınırlarınızı yeniden çizmek için yanınızdayız. Merkezimizle bugün iletişime geçerek randevunuzu oluşturabilirsiniz.
Kaynakça:
- Sharma ve arkadaşları (2022). Doomscrolling ve olumsuz dijital içerik tüketimi üzerine araştırmalar.