İçeriğe atla 
Bazen çok küçük bir şey olur. Mesajınıza biraz geç cevap verir, her zamankinden daha kısa konuşur ya da o akşam yalnız kalmak istediğini söyler. Ortada henüz açıkça kötü giden hiçbir şey yoktur ama içinizde bir şey çoktan değişmiştir. Birkaç saat önce güvende hissettiğiniz ilişkinin içinde bir anda “Bir şey mi oldu?”, “Benden uzaklaşıyor mu?”, “Artık eskisi gibi hissetmiyor olabilir mi?” gibi sorular dönmeye başlar.
Bu tür anlarda yaşadığımız duygu yalnızca karşımızdaki kişinin o günkü davranışıyla ilgili olmayabilir. Bizi zorlayan şey kimi zaman birinin ne kadar uzaklaştığından çok, o uzaklığın içimizde neye dokunduğudur. Şema terapi açısından bakıldığında özellikle terk edilme şeması ve istikrarsızlıkla ilgili eski deneyimler, bugünkü ilişkilerde oldukça küçük görünen mesafeleri bile çok daha büyük bir tehdit gibi algılamamıza neden olabilir.
Terk Edilme Korkusu İlişkilerde Nasıl Ortaya Çıkar?
Şema terapide terk edilme şeması, hayatımızdaki önemli kişilerin duygusal olarak ulaşılabilir, güvenilir ve kalıcı olmayacağına ilişkin derin bir beklentiyi ifade eder. Kişi sevdiği insanların bir gün uzaklaşabileceğini, değişebileceğini, başka birini tercih edebileceğini ya da ihtiyaç duyduğunda yanında olmayabileceğini hissedebilir. Bu nedenle şemayı tetikleyen şey her zaman gerçek bir ayrılık değildir. Partnerin biraz geri çekilmesi, tartışmadan sonra sessiz kalması veya yalnız kalmak istemesi bile yeterli olabilir.
Güncel şema terapi modeli de terk edilme şemasının yalnızca kişinin gerçekten terk edilmesiyle değil, bağlanılan kişinin “gidiyor olabileceğini” düşündüren işaretlerle de tetiklenebileceğini vurgular. Böyle anlarda zihnimiz yalnızca şu anda olup biteni değerlendirmez. Bugünkü deneyimi, geçmişte ilişkiler hakkında öğrendiğimiz duygusal bilgilerle birlikte yorumlar. Bu nedenle partnerinizin “Bugün biraz kendi başıma kalmak istiyorum” cümlesini yetişkin tarafınız makul bulurken, daha hassas bir tarafınız bunu “Benden uzaklaşıyor” şeklinde duyabilir.
Terk Edilme Şeması Nasıl Gelişir?
Terk edilme şemasının gelişmesi için kişinin çocuklukta mutlaka fiziksel olarak terk edilmiş olması gerekmez. Çocuk açısından asıl belirleyici olan dinamikler genellikle şunlardır:
- İlişkilerin tutarsız, öngörülemez veya duygusal olarak güvensiz olması.
- Bakımverenin kimi zaman çok yakınken kimi zaman tamamen ulaşılmaz olması.
- Aile içinde yaşanan ani ayrılıklar ya da yoğun çatışmalar.
- Sevgi olsa bile çocuğun bu sevginin ne zaman erişilebilir olacağını kestirememesi.
Çocuğun burada öğrendiği şey her zaman açıkça “İnsanlar beni terk eder” değildir. Daha sessiz bir öğrenme gelişebilir: “Yakınlık güzel ama ne kadar süreceğini bilmiyorum.”
Şema terapi, erken dönem uyumsuz şemaların çocuğun mizacı ile temel duygusal ihtiyaçlarının ne ölçüde karşılandığı arasındaki etkileşim içerisinde gelişebileceğini ileri sürer. Güvenli bağlanma, istikrar, bakım, korunma ve duygusal olarak görülme bu ihtiyaçlar arasındadır. Yetişkinlikte koşullar değişmiş, karşımızdaki kişi çocukluğumuzdaki kişilerden tamamen farklı biri olmuş olabilir. Fakat yakınlığın kaybolabileceğini düşündüren bir işaret geldiğinde geçmişte öğrenilen alarm sistemi yeniden çalışabilir.
Partnerim Uzaklaşınca Neden Bu Kadar Kaygılanıyorum?
İlişkilerde yaşanan bu yoğun kaygı hali, geçmişin bugünü işgal etmesinden başka bir şey değildir. Zihniniz, sevdiğiniz kişiyi kaybetmemek için sürekli tetikte bekleyen bir nöbetçi gibidir. Ancak bu nöbetçi, en ufak bir sessizliği bile büyük bir tehlike olarak yorumlayarak sizi hem duygusal olarak tüketir hem de farkında olmadan partnerinizle aranıza daha büyük bir duvar örmenize neden olabilir.
Rola Psikoloji ile İlişkilerinizdeki Güveni Yeniden İnşa Edin
Geçmişin yaralarını bugünkü ilişkinizde taşımak zorunda değilsiniz. Kendi içsel alarm sisteminizi tanımak, terk edilme şemasının üzerinizdeki etkilerini kırmak ve daha güvenli bağlar kurmak için profesyonel bir Şema Terapi desteği almak en doğru adımdır.
Rola Psikoloji olarak, alanında uzman ankara psikolog kadromuzla, ilişkinizde yaşadığınız bu kaygı döngülerini kırmanız için size güvenli ve şefkatli bir terapi alanı sunuyoruz. Geçmişin yüklerinden arınarak ilişkilerinizde huzuru bulmak için merkezimizle bugün iletişime geçebilir, randevunuzu güvenle oluşturabilirsiniz.